Madencilik dünyasında yapılan her iş ödülle sonuçlanmaz. Bazen madenciler veya havuzlar bir problemi çözer, ancak çeşitli nedenlerden dolayı çalışmaları işe yaramaz hale gelir. Havuz istatistiklerinde “stale shares” (eskimiş paylar), haberlerde ise “orphan blocks” (öksüz bloklar) kavramlarıyla karşılaşılabilir. Gelin bu terimlerin ne anlama geldiğini ve temel farklarını inceleyelim.
Stale Shares (Eskimiş Paylar): Sorun sizin tarafınızda
Bu, sıradan bir madencinin karşılaştığı en yaygın terimdir. Eskimiş pay (Stale Share), ASIC’inizin havuza gönderdiği geçerli bir çözümdür (pay), ancak çok geç ulaşmıştır. Havuz bunu reddeder, çünkü ağdaki yeni blok zaten başka biri tarafından bulunmuştur.
Hızla bir gazetede bulmaca çözdüğünüzü hayal edin. Son kelimeyi yazdınız, ama tam o anda radyoda tüm doğru cevaplar zaten açıklandı. Sizin çözümünüz doğru, ama artık işe yaramaz.
Stale Shares’ın ortaya çıkış nedenleri:
- Havuz sunucusuna yüksek ping. Sinyalin ASIC’inizden havuza gidip gelmesi ne kadar uzun sürerse, bu süre zarfında başka birinin bloku bulma olasılığı o kadar artar.
- Kötü internet bağlantısı kalitesi. Paket kayıpları ve bağlantı istikrarsızlığı gecikmelere yol açar.
Bununla nasıl başa çıkılır?
- Size coğrafi olarak en yakın havuz sunucusunu seçin. Neredeyse tüm büyük havuzların Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da sunucuları bulunmaktadır.
- Wi-Fi yerine kablolu bağlantı (Ethernet) kullanın. Her zaman daha kararlıdır.
Küçük bir yüzde stale shares (%1-2’ye kadar) normal kabul edilir. Ancak bu değer daha yüksekse, internet bağlantınızı ve havuz ayarlarınızı kontrol etmekte fayda var.
Orphan Blocks (Öksüz Bloklar): Yarıştaki Talihsizlik
Öksüz blok (Orphan Block), ana blok zincirine dahil edilmemiş, tamamen geçerli, doğru şekilde oluşturulmuş bir bloktur. Bu, ağ gecikmeleri nedeniyle meydana gelir.
Madencilik küresel bir yarıştır. Dünyanın farklı yerlerindeki iki madencinin bir blok için çözümü neredeyse aynı anda, saniyenin küçük bir farkıyla bulması olabilir. Her iki blok da ağda yayılmaya başlar. Ancak sonuçta ağ, bunlardan yalnızca birini kabul edecektir – çoğu düğüme daha hızlı ulaşanı. Diğer blok “öksüz” kalacaktır.
Bu kimsenin hatası değil, sadece tesadüfi bir unsur ve bilginin yayılma hızındaki fiziksel sınırlamaların bir sonucudur. Öksüz blok bulan madenci veya havuz, bunun için hiçbir ödül almaz.
Genellikle “Stale Block” (eskimiş blok) eşanlamlısıyla karşılaşılabilir, ancak bunu “Stale Share” (eskimiş pay) ile karıştırmamak önemlidir. Stale Block, tüm ağ düzeyindeki bir sorundur, Stale Share ise havuz bağlantınız düzeyindeki bir sorundur.
Uncle Blocks (“Amca” Blokları): Ethereum Konsepti
“Amca” blok (Uncle Block), Ethereum ağı Proof-of-Work algoritması üzerinde çalışırken var olan benzersiz bir kavramdır. Esasen, bu aynı öksüz bloktur, ancak önemli bir farkla: Ethereum, madencileri bunları buldukları için kısmen ödüllendiriyordu.
Buna neden ihtiyaç vardı? Ethereum’da blok bulma süresi Bitcoin’den (10 dakika) çok daha azdı (yaklaşık 15 saniye). Bu, çok daha fazla öksüz bloka yol açıyordu. Madencileri bu “öksüzler” hakkındaki bilgiyi ana zincire dahil etmeye (böylece güvenliğini artırmaya) motive etmek için, protokol hem “amca”yı bulma hem de sonraki bloka dahil etme karşılığında küçük bir ödül öderdi.
Bitcoin ağında “amca” blokları kavramı yoktur. Ana zincire dahil olmayan herhangi bir blok öksüzdür ve ödüllendirilmez.
